نسخه قابل چاپ

نسخه وب

داخلی » خبر » جامعه

آیین‌نامه آموزشی مراکز آموزش مداحی

معاونت امور فرهنگی و تبلیغ سازمان تبلیغات اسلامی

۱۴ اسفند ۱۳۹۶ ساعت ۱۲:۰۱

تأکیدات مکرر مقام معظم رهبری ومراجع عظام تقلید بر ضرورت سامان بخشی امر مداحی و مراسم آئینی کشور رسالتی ویژه را بر دوش نهادها ودستگاهای متولی امور فرهنگی ودینی کشور به خصوص سازمان تبلیغات اسلامی قرار داده است.رهبر معظم انقلاب در این زمینه می فرماید:

" باید به تدریج سمت مداحی اهل بیت که واقعا یک منصب است ، یک ثغوری پیدا کند ....یک حدودی پیدا کند که بدانید چه کسی مداح است ومقدمات کار مداحی اش چقدر است ،چقدر شعر می داند، چقدر می تواند بخواند ؟ ویک مرکزی باشد که اینها را با این خصوصیات تشخیص بدهد وتائید کند ..."

در این راستا با توجه به بند سوم از ماده پنجم و بند چهارم از ماده ششم اساسنامه جدید سازمان تبلیغات اسلامی که به توشیح مقام معظم رهبری رسیده ودرحکم قانون می باشد وهمچنین با عنایت به مصوبه جلسه ۶۰۳ شورای عالی انقلاب فرهنگی (فصل اول بند های۲و ۵) ؛ سازمان تبلیغات اسلامی بیش از دیگران سنگینی این رسالت و وظیفه را بردوش خود احساس نمود .لذا روند اموری که درسالهای اخیر از سوی این سازمان صورت پذیرفته است زنجیر ه اقداماتی را ترسیم می نماید که نهایتا به ساخت یک سامانه منطقی ، کاربردی وهدفمند جهت نیل به هدف یاد شده بالا منتهی خواهد گردید .

درهمین راستا و درکنار اقداماتی چون تاسیس کانون مداحان استانی وشهرستانی ، به دلیل احساس نیاز به وجود مراکزی تخصصی جهت آموزش علمی واستاندارد هنر وفن مداحی در استانها، " آئین نامه آموزشی مراکز آموزش مداحی " به شرح مندرج دراین متن ارائه می گردد تا بصورت آزمایشی اجرا گردد .

چند تذکر:

۱- در این آیین نامه، تنها به ذکر اصول اکتفا شده است. لذا در مواردی که اشاره ای نشده است تصمیم گیری بر عهده مدیر مرکز آموزشی است لکن تغییر اصول و یا تفسیری مغایر با اصول واهداف آیین نامه، مجاز نیست.

۲- مسئولان اجرایی، اساتید ، مدرسان و "فراگیر"ان ، ملزم به رعایت و اجرای این آیین نامه هستند.

۴- لازم است مراکز آموزشی مداحی، "فراگیر"ان را از آغاز تحصیل با مواد این آیین نامه آشنا ساخته آن را به اطلاع ایشان برسانند.

۶- درموارد ابهام واختلاف ، مرجع رفع اختلاف ویا تفسیر مواد وبندهای این آئین نامه اداره کل تشکلهای دینی ومراکز فرهنگی می باشد.



فصل اول

تعاریف

ماده ۱- مرکز آموزش مداحی تشکیلاتی است که با اهداف انتفاعی ویا غیر انتفاعی با مسئولیت اشخاص حقیقی ویا حقوقی و با مجوز سازمان تبلیغات اسلامی برای آموزش هنر ودانش مداحی فعالیت می نماید.

ماده ۲. مرکز آموزش مداحی الزاما تشکیلات مستقل نبوده بلکه میتواند به عنوان یکی از بخشهای مندرج در چارت تشکیلاتی کانون های فرهنگی تبلیغی تحت نظارت اداره/اداره کل تبلیغات اسلامی در هر شهرستان ویا استان فعالیت نمایند .

ماده۳-مداح به شخصی گفته می شود که درمراسم مذهبی وآئینی درمدح ویا رثاء پیامبر اکرم(ص) واهل بیت آن حضرت خصوصاً سالار شهیدان حسین بن علی(ع) با لحن وصوت گیرا وجذاب به قرائت شعر ، دیکلمه ویا سایر سبکهای ادبی با تکیه بر متون صحیح ومستند می پردازد.

ماده ۴- دراین آئین نامه به اشخاصی که پس از ثبت نام به گذراندن دوره های آموزشی این مراکز اقدام نموده اند فراگیر گفته می شود

ماده۵- واحد درسی، مدت زمان تدریس یک موضوع درسی مصوب که به مدت یک ساعت ونیم درهفته (شامل ۱۰ دقیقه استراحت) درطول یک ترم آموزشی مستمر تشکیل شودرا یک واحد درسی گویند.

ماده ۶- دوره آموزشی یا هرترم تحصیلی مساوی با ۱۲ هفته (سه ماه) که درآن کلاسهای آموزشی برگزارمی باشد.

تبصره: مدت امتحانات پایانی وزمان ثبت نام جزو مدت آموزش محسوب نمی شود.

ماده ۷-دروس مورد نظر در سه سطح آموزشی با عناوین (سطح عمومی ،سطح ویژه ودوره تربیت مدرس مداحی ) ارائه خواهد گردید.

تبصره: این آئین نامه مربوط به سطح عمومی بوده وآئین نامه سطوح بعدی متعاقبا ارسال خواهد گردید.



فصل دوم

اهداف آئین نامه آموزشی

ماده ۷-اهداف تدوین این آئین نامه عبارتند از :

۷-۱) ارائه یک نظام آموزشی منظم جهت اجرا ی هماهنگ درتمام استانها

۷-۲ ) معرفی سرفصل ها ودروس آموزشی مداحان متناسب با نیازها ومقتضیات روز جامعه

۷-۳) -بستر سازی لازم جهت ارتقاء منضبط سطح دانش مداحان اهل بیت

۷-۴) زمینه چینی جهت کاهش آسیب های مراسم آئینی



فصل سوم

زمانبندی دوره ها(مرحله پایه)

ماده ۸-برنامه های آموزشی مداحی در چهار دوره سه ماهه اجرا می شود که طی آن هر"فراگیر"مجموعا ۶۰واحد آموزشی الزامی و۸ واحد اختیاری را بایدبا موفقیت پشت سر بگذراند.

ماده ۹- کلیه "فراگیر"ان در هرترم آموزشی حداقل ۱۲ وحداکثر ۱۸ واحد آموزشی می تواند انتخاب نمایند

ماده ۱۰-در آخرین دوره تحصیلی، "فراگیر"ان از رعایت شرط انتخاب حداقل ۱۲ واحد معاف هستند و

درصورتیکه "فراگیر" برای فراغت از تحصیل تنها یک درس باقیمانده داشته باشد، با نظر مدیر مرکزو تایید استاد مربوط، می تواند امتحان آن درس را در طول دوره از طریق معرفی به استاد بگذراند

ماده ۱۱- حداکثر زمان گذراندن دروس مندرج دراین آئین نامه دو سال می باشدوچنانچه "فراگیر" به دلایل شخصی واموری که مربوط به مرکز نیست نتواند این دروس رادر مدت تعیین شده با موفقیت بگذرند از مرکز اخراج می شود.

ماده ۱۲- فراگیران پس از قبولی درآخرین دوره وگذراندن همه واحدهای تعیین شده موفق به دریافت "گواهی نامه مداحی پايه" خواهد گردید.



فصل چهارم

ارزیابی

ماده۱۳- ارزیابی پیشرفت "فراگیر" بر اساس میزان حضور و فعالیت در کلاس، انجام تکلیف درسی و نتایج امتحانات پایان دوره صورت می گیرد و استاد هر درس مرجع ارزیابی "فراگیر" در آن درس است.

ماده ۱۴:معیار ارزیابی پیشرفت تحصیلی "فراگیر" نمره درس است و نمرات "فراگیر" در هر درس بصورت عددی و بین صفر تا بیست تعیین می شود.

ماده ۱۵:حداقل نمره قبولی در هر درس ۱۲ است وچنانچه "فراگیر" در هر یک از دروس الزامی مردود شود، در اولین فرصت، ملزم به تکرار آن است. با این حال نمرات کلیه دروس اعم از قبولی و ردی در کارنامه "فراگیر" ثبت و در محاسبه میانگین منظور می شود.

ماده۱۶: اگر"فراگیر" در یک درس اختیاری مردود شود، به جای آن درس می تواند از جدول دروس انتخابی در برنامه مصوب، درس اختیاری دیگری را انتخاب کند

ماده۱۷ -میانگین نمرات "فراگیر" در هیچ دوره تحصیلی نباید کمتر از ۱۲ باشد، در غیر اینصورت، نام نویسی "فراگیر" در دوره آموزشی بعد، به صورت مشروط خواهد بود

ماده۱۸-در صورتی که میانگین نمرات "فراگیر" دردو دوره اعم از متوالی یا متناوب، کمتر از ۱۲ باشد در هر مرحله ای که باشد، از ادامه تحصیل محروم می شود.



فصل چهارم

حضور وغیاب

ماده۱۹ - در صورت اضطرار، هر"فراگیر" می تواند تا ۲ هفته به پایان هر دوره تحصیلی فقط یکی از درسهای خود را حذف کند، مشروط برآنکه تعداد واحدهای باقیمانده وی از ۱۲ واحد کمتر نشود

ماده ۲۰ حذف کلیه درسهای اخذ شده در یک دوره تحصیلی ، تنها در صورتی مجاز است ک "فراگیر" قادر به ادامه تحصیل در آن دوره نباشد

ماده ۲۱-غیبت غیر موجه در امتحان هر درس به منزله گرفتن نمره صفر در امتحان آن درس است و غیبت موجه در امتحان هر درس موجب حذف آن درس می گردد.

ماده ۲۲-تشخیص موجه بودن غیبت در جلسات درس و در امتحان بر عهده مدیر مرکز آموزشی است

ماده ۲۳- حضور "فراگیر" در تمام جلسات مربوط به هر درس الزامی است و ساعات غیبت "فراگیر" در هر درس نباید از یک چهارم مجموع ساعات آن درس تجاوز کند، در غیر اینصورت نمره "فراگیر" در آن درس صفر محسوب می شود



فصل پنجم

مرخصی وترک تحصیل

ماده۲۴ -"فراگیر" می تواند برای ۲ دوره آموزشی متوالی یا متناوب از مرخصی تحصیلی استفاده کند.

ماده ۲۵: تقاضای مرخصی تحصیلی باید بصورت کتبی، حداقل دو هفته قبل از شروع نام نویسی هر دوره، توسط "فراگیر" به مدیر مرکز تسلیم گردد.

ماده ۲۶-ترک تحصیل بدون کسب اجازه از مدیر مرکزانصراف از تحصیل محسوب می شود. و "فراگیر" منصرف از تحصیل ، حق ادامه تحصیل درآن دوره را ندارد.

ماده۲۷- در موارد استثنایی که "فراگیر" ترک تحصیل خود را موجه می داند، باید دلایل آن را حداقل یک ماه قبل از پایان همان دوره ارائه دهد. ودر صورت تایید، آن دوره جزو مرخصی تحصیلی وی محسوب می شود.



فصل ششم

سرفصلهای ودروس آموزشی

ماده ۲۸-دروس آموزشی که برای فراگیران درنظر گرفته شده است عبارتند از عبارتند از:

الف-تاریخ اسلام ۱ شامل (زندگانی پیامبر اسلام از جوانی تا رحلت با تاکید بر دوران مدینه )

ب- تاریخ اسلام ۲ شامل(تاریخ زندگانی فاطمه زهرا وحضرت علی (ع) درزمان حیات پیامبر،دوران خلفا، دوره حکومت حضرت امیر(ع)- وجنگهای سه گانه تاشهادت حضرت )

ج- تاریخ اسلام ۳ شامل (تاریخ زندگانی معصوم چهارم وپنجم وششم ،ریشه یابی نهضت عاشوراوبه موازات آن تاریخ خلفای اموی ومروانی )

د- تاریخ اسلام ۴ شامل(تاریخ زندگانی معصوم هفتم تا چهاردهم وبه موازات آن تاریخ خلفای عباسی تا انتهای غیبت صغری)

ه-مفاهیم قران ۱(شامل دروسی که طی آن با آموزش ترجمه لغات و عبارات قرآني و پاره اي از نکات صرفي به فراگيران طرح، آنها قادر خواهند بود حدود ۵۰٪ از کلمات قرآن را ترجمه نمايند.

و-مفاهیم قران۲ (شامل دروسی که طی آن با آموزش ترجمه لغات و عبارات قرآني و پاره اي از نکات صرفي به فراگيران طرح، آنها قادر خواهند بود حدود ۵۰٪ از کلمات قرآن را ترجمه نمايند

ز-مفاهیم ادعیه (شامل دروسی که طی آن با آموزش ترجمه لغات و عبارات ادعیه مشهور نظیر دعای کمیل، زیارت عاشورا، دعای توسل،دعای ندیه و پاره اي از نکات صرفي به فراگيران طرح، آنها قادر خواهند بود حدود ۶۰٪ از کلمات قرآن و ادعیه یادشده را ترجمه نمايند

ح-احکام شامل دروسی با موضوع مسئله تقلید ، احکام نمازجماعت ومسجد ، احکام مسافر ،غنا ،موسیقی ومسائل زیارت ، آشنایی کلی با مسئله حج واستطاعت ، احیاء شب قدر، وسایر احکام مورد نیاز مداحان-احکام مربوط به عزاداری

ط-عقاید ۱ ( شامل آموزش دروس اعتقادی با موضوع خدا شناسی ، عدل الهی ، دین ،وحی وضرورت آن معاد)

ی- عقاید ۲ (شامل دروسی پیرامون اصول اعتقادی شیعه از جمله امامت ، علم وعصمت امام،غیبت، انتظار،رجعت، مفهوم وشرایط شیعه ولایت فقیه ،حکم وفتوا

ک- اخلاق مداحی(شامل دروسی درخصوص آسیبهای اخلاق مداحی نظیر دروغ ،ریا ، رقابت منفی، شهرت طلبی، انتساب کذب به ائمه ، غیر مستند خوانی ، مسئله اخذ وجه ، نظم، احترام به اساتید، و....وراههای رفع آن)

ل- آشنایی با دستگاهای موسیقی ( شامل دروسی با موضوع دستگاههاو گوشه های موسیقی نظیر حجاز ، سه گاه ، چهار گاه ، بیات ، و... وفنون آواز جهت انتخاب ملودی متناسب با مراسم مذهبی)

م-آشنایی با ادبیات و اوزان شعرفارسی (شامل دروسی درباره قواعد دستوری ، آشنایی مختصر با متون مقاتل فارسی، سبک های شعر فارسی،آشنایی با اوزان عروضی )

ن- آشنایی با احادیث شامل دروسی پیرامون انواع حدیث ، کتب اصلی ومشهور روایی شیعه ، شرایط وصلاحیتهای لازم برای استفاده از احادیث، ارائه بخشی از عقاید شیعه درقالب احادیث

س- تاریخ مداحی وشعر آئینی ؛ شامل دروسی درخصوص سیر مداحی درتاریخ شیعه ،شاعران واشعار آئینی آن

ع- تاریخ وآسیب شناسی مناسبتهای دینی (بررسی سیر تحول مراسم آئینی وانواع آسیبهای آن ،مسئله قمه ، مقاتل تحریفی، مراسهای بی اصل وغیر مفید ، سبکهای جدید –فواید ومضرات-

ف-مدیریت هیئت ( آشناسازی مداحان با اصول حاکم بر هیئت وویژگی های مدیر هیئت ،وظایف او ،قوانین سازمان تبلیغات درباره هیئات و...)

ص- جريانشناسي فرهنگي- اعتقادي فرق۱ (شامل دروسی درباره عقاید وبرخی ازاحکام اهل سنت –فرقه هایی که درایران- هستند ، اشاراتی درباره وضعیت تبلیغی ، وهابیت ودیگر انشعابات داخل اسلام که دراستانها کشور صاحب نفوذند...)

ق- جريانشناسي فرهنگي- اعتقادي فرق۲ (شامل دروسی درباره عقاید ونیز اشاراتی درباره وضعیت تبلیغی و برخی ازاحکام ادیان غیر اسلام ونیز فرقه های نوظهوری که درایران- هستند ، نظیربهاییت ، عرفانهای کاذب ،مسلکهای نوظهور ومعنویت گرا و...)

ر- فنون عملی مداحی۱ (تدریس عملی روشهای شروع ،ادامه وختم مداحی متناسب با زمان ومکان ،آموزش سبکهای مختلف عزاداری ،مولودی ،مجالس ختم و...)

ش- فنون عملی مداحی۲(تدریس عملی روشهای شروع ،ادامه وختم مداحی متناسب با زمان ومکان ،آموزش سبکهای مختلف عزاداری ،مولودی ،مجالس ختم و...)

ت- فنون عملی مداحی۳(تدریس عملی روشهای شروع ،ادامه وختم مداحی متناسب با زمان ومکان ،آموزش سبکهای مختلف عزاداری ،مولودی ،مجالس ختم و...)

ث- فنون عملی مداحی۴(تدریس عملی روشهای شروع ،ادامه وختم مداحی متناسب با زمان ومکان ،آموزش سبکهای مختلف عزاداری ،مولودی ،مجالس ختم و...)

خ- روخوانی وروانخوانی قران (شامل آموزشهایی که طی آن مخاطب با طريقه صحيح روخواني قرآن کريم آشنا شود و پس از طي دوره به طور نسبي خواهند توانست، قرآن کريم را به صورت صحيح و شمرده قرائت نمايند)

ذ-فصیح خوانی قران (شامل سلسله دروسی که طی آن مخاطب بتواند کلمات قرآن کريم را پشت سرهم و به صورت نسبتاً روان با رعايت نحوه وقف بر آخر عبارات قرآني بخواند. (روانخواني).حروفي را که با زبان عربي تلفظي متفاوت با زبان فارسي دارند بطور متمايز تلفظ نمايند (تجويد در حدنماز). حمد و سوره و اذکار نماز را هم از نظر اعراب و هم از نظر تلفظ حروف، به درستي قرائت نمايد.)

ظ- مقتل شناسی –شامل تاریخچه مقاتل ومیزان وثاقت آنها از مقتل ابی مخنف تا مقاتل جدید –آسیب شناسی مقاتل –

ض-مقتل خوانی(عملی)

غ- آشنایی با اماکن زیارتی (شامل دروسی درباره مکانهای زیارتی، حرمین شریفین ،اعتاب مقدسه ومشاهد مشرفه)

اب-آشنائی با ادبیات واشعار ولائی محلی (شامل دروسی درباره ادبیات واشعار ولائی که در گویش محلی مردم استان جاری بوده است مثلا درآذربایجان این درس با محوریت زبان ترکی ، درکردستان زبان کردی و.... )

اج- انديشه هاي سياسي امام و رهبري(شامل مباحثی پیرامون اصول ومبانی انقلاب اسلامی ،رئوس نقطه نظرات امام راحل ،وصیت نامه امام و رئوس نظرات مقام معظم رهبری با تاکید بر دیدگاههای فرهنگی



 



معاونت امور فرهنگی و تبلیغ سازمان تبلیغات اسلامی